به گزارش پترو معدن؛ بازار مس در میانه اوت ۲۰۲۶ وارد مرحلهای شده که دیگر نمیتوان افزایش قیمت آن را صرفاً نتیجه رونق یا رکود اقتصاد جهانی دانست. قیمت مس در بورس فلزات لندن در روزهای اخیر به رکوردهای تاریخی بالای ۱۴ هزار دلار در هر تن رسیده و همزمان، بازار با نشانههایی از تنگنای فیزیکی عرضه مواجه است. اما پشت این رکورد قیمتی یک تغییر بزرگتر در حال وقوع است: مس از یک فلز صنعتی به یک دارایی راهبردی در اقتصاد دیجیتال و برقی جهان تبدیل شده است.
مس فلزی که برق آینده را حمل میکند
اگر نفت سوخت اصلی اقتصاد قرن بیستم بود، مس میتواند یکی از مهمترین فلزات اقتصاد قرن بیست ویکم باشد. دلیل آن ویژگی منحصربفرد مس در انتقال برق است؛ ویژگیای که آن را در شبکههای انتقال و توزیع برق، خودروهای برقی، انرژیهای تجدیدپذیر، تجهیزات صنعتی و زیرساختهای دیجیتال ضروری میکند.
ورود هوش مصنوعی نیز این معادله را پیچیدهتر کرده است. توسعه مراکز داده عظیم برای پردازش مدلهای هوش مصنوعی، فقط به تراشه و سرور نیاز ندارد؛ این مراکز به برق بسیار زیاد و در نتیجه به شبکههای جدید انتقال، کابل، ترانسفورماتور و تجهیزات الکتریکی نیاز دارند.
برآوردها نشان میدهد مصرف مس مرتبط با زیرساخت برق مراکز داده میتواند تا سال ۲۰۴۰ به حدود یک میلیون تن در سال برسد؛ رقمی که شامل زیرساختهای مرتبط با انرژیهای تجدیدپذیر و خطوط انتقال و توزیع برق نیز میشود.
با این حال، نباید همه افزایش قیمت مس را به هوش مصنوعی نسبت داد. تحلیل ها نیز هشدار داده که اندازه تقاضای مستقیم مراکز داده در مقایسه با کل بازار مس بهتنهایی برای توضیح جهش قیمت کافی نیست. بنابراین، عامل تعیینکنندهتر ترکیب رشد تقاضای برق، توسعه شبکه، برقیسازی و محدودیت عرضه معدن است. مسئله اصلی، جهان مس بیشتری میخواهد، اما معدن جدید بهسرعت ساخته نمیشود.
در سمت عرضه، مشکل ساختاری است. توسعه یک معدن بزرگ مس سالها زمان میبرد و با موانعی مانند سرمایهگذاری سنگین، کاهش عیار کانسنگ، مسائل زیستمحیطی، مجوزهای دولتی و ریسکهای سیاسی مواجه است. در همین شرایط، اختلالهای کوتاهمدت میتوانند بازار را بهشدت تحت تأثیر قرار دهند. Antofagasta در شیلی در ۱۳ اوت پیشبینی تولید مس سال ۲۰۲۶ خود را از ۶۵۰ تا ۷۰۰ هزار تن به ۶۲۵ تا ۶۵۵ هزار تن کاهش داد؛ دلیل اصلی این کاهش، توقف ناشی از بارندگی شدید در معدن Los Pelambres بود.
این اتفاق در کشوری رخ داده که قلب صنعت مس جهان است. همزمان، شرکت دولتی Codelco نیز با کاهش تولید، دارای معادن قدیمی و با بدهی سنگینی مواجه است. دولت شیلی بهتازگی اجازه داده این شرکت تمام ۲.۴۲ میلیارد دلار سود سال ۲۰۲۵ خود را برای نخستین بار در تاریخ شرکت مجدداً سرمایهگذاری کند؛ تصمیمی که نشان میدهد حتی بزرگترین تولیدکنندگان جهان نیز برای حفظ ظرفیت تولید آینده با فشار سرمایهگذاری مواجهاند.
مس وارد مرحله ژئوپلیتیک شده است
تحول مهمتر اما در سیاست مواد معدنی رخ میدهد. جمهوری دموکراتیک کنگو، یکی از مهمترین تولیدکنندگان مس جهان، در ۶ اوت صادرات کنسانتره مس و کبالت را ممنوع کرد؛ اقدامی که با هدف افزایش فرآوری داخلی و نگهداشتن ارزش افزوده بیشتر در داخل کشور انجام شده است. البته برای برخی شرایط امکان صدور معافیت یکساله وجود دارد.
این تصمیم فقط یک سیاست تجاری نیست؛ نشانهای از تغییر مدل حکمرانی منابع معدنی است. کشورهای دارای ذخایر دیگر نمیخواهند صرفاً صادرکننده سنگ و کنسانتره باشند. آنها تلاش میکنند از موقعیت معدنی خود برای جذب سرمایه، توسعه صنایع پاییندستی و افزایش قدرت چانهزنی استفاده کنند.
از سوی دیگر، رقابت بر سر فرآوری مس نیز در حال تشدید است. چین سهم بسیار مهمی از ظرفیت پالایش جهان را در اختیار دارد و اکنون آمریکا نیز تلاش میکند ظرفیت فرآوری داخلی خود را افزایش دهد. گزارش Axios در ۱۴ اوت نشان میدهد سرمایهگذاریهای جدید در فناوریهای فرآوری مس در آمریکا، بخشی از تلاش واشنگتن برای کاهش وابستگی به فرآوری خارجی و پاسخ به رشد تقاضای ناشی از هوش مصنوعی است.
انتهای پیام/
