به گزارش پترو معدن؛ بازار جهانی آلومینیوم به شکل تفکیکناپذیری با جایگاه ویژه جهانی و ژئوپلیتیک تنگه هرمز پیوند خورده است. انسداد تنگه هرمز از سه بخش مجزا این صنعت استراتژیک را دچار چالش میکند.
نخست، قطع زنجیره تامین مواد اولیه (بوکسیت و آلومینا) به دلیل عدم وجود مسیرهای لجستیکی جایگزین؛ دوم، تهدید جدی علیه زیرساختهای انرژی منطقه و سوم، آسیب مستقیم به خطوط تولید که پیش از این نیز در جریان درگیریها، خروج اضطراری برخی کارخانهها از مدار را به همراه داشته است.
با توجه به اینکه حوزه خلیج فارس به عنوان دومین بلوک بزرگ تولید آلومینیوم، یک قطب صادراتی حیاتی در بازار جهانی محسوب میشود، هرگونه کاهش عرضه در این منطقه، بیشترین آسیب را متوجه بازار داخلی ایالات متحده و اتحادیه اروپا خواهد کرد که به شدت به واردات از این منطقه وابستهاند.
۷۵ درصد آلومینیوم تولیدی در این منطقه (حدود ۵.۲۵ میلیون تن) به کشورهای اتحادیه اروپا، آمریکای شمالی و آسیا صادر میشود. اتحادیه اروپا به دلیل هزینههای بالای انرژی و مقررات سختگیرانه زیستمحیطی در دهه گذشته، ظرفیت تولید داخلی خود را به طور تدریجی کاهش داده که این امر موجب وابستگی شدید و ساختاری آنها به واردات شده است.
در سال ۲۰۲۰ حدود ۷ درصد از نیاز اتحادیه اروپا از طریق واردات از منطقه حوزه خلیج فارس تامین میشد که پس از جنگ اوکراین و روسیه و اعمال تحریم علیه فلزات روسیه، این مقدار به ۲۰ درصد رسیده است.
طبق آمار سازمان زمینشناسی ایالات متحده، در سال ۲۰۲۵ ظرفیت تولید داخلی آلومینیوم در ایالات متحده حدود ۶۶۰ هزار تن در سال بوده که حدود ۴۷ درصد از نیاز این کشور از طریق واردات برطرف میشود؛ میزان واردات این کشور از حوزه خلیج فارس در سال ۲۰۲۵ حدود ۲۲ درصد بوده است.
اتحادیه اروپا و ایالات متحده پس از اعمال تحریم علیه فلزات روسیه، وابستگی بیشتری به آلومینیوم منطقه خلیج فارس پیدا کردهاند. از اینرو هرگونه اختلال در تردد تنگه هرمز که منجر به توقف صادرات آلومینیوم از این منطقه شود، زنجیره تامین غرب را به شدت آسیبپذیر کرده و بازار داخلی این دو منطقه را با بحرانی جدی روبهرو میکند.
از سوی دیگر، چین بزرگترین تولیدکننده (۴۵.۵ میلیون تن) و مصرفکننده آلومینیوم در جهان است و حدود ۶۰ درصد تولید جهانی را در اختیار دارد اما از آنجا که تقریبا همه تولیدات خود را در داخل مصرف میکند، صادرات چندانی ندارد تا بتواند مشکل عرضه ناشی از کمبود صادرات منطقه خلیج فارس را برطرف کند.
آلومینیوم به دلیل ویژگیهای منحصربهفردی مانند مقیاس تولید، قابلیت بازیافت بالا، وزن سبک، مقاومت به خوردگی و رسانایی بالا، فلزی کاملا استراتژیک محسوب میشود. این ویژگیها سبب کاربرد گسترده این فلز در صنایع کلیدی مانند خودروسازی، ساختمانسازی، الکترونیک، هوافضا و صنایع نظامی شده است.
از اینرو بروز هرگونه اختلال در زنجیره عرضه آلومینیوم میتواند به سرعت به بخشهای مختلف اقتصاد سرایت کرده و با افزایش قیمت پایه این ماده اولیه، انتظارات تورمی را به شدت تشدید کند.
در نهایت، با توجه به کاربرد گسترده و بنیادین آلومینیوم در صنایع کلیدی، شوک قیمتی ناشی از این بحران به سرعت به بدنه اقتصاد جهانی سرایت کرده و از طریق افزایش قیمتهای پایه، انتظارات تورمی را به شدت تشدید خواهد کرد.
انتهای پیام/
