به گزارش پترو معدن؛ تحولات اقتصاد جهانی در سال جاری، بازار بسیاری از مواد معدنی و فلزات اساسی را تحت‌تاثیر قرار داده و زمینه افزایش قیمت کالاهای پایه را فراهم کرده است. در این میان، مس به‌دلیل نقش گسترده در توسعه زیرساخت‌های برق، فناوری‌های نوین و صنایع آینده، با رشد قابل‌توجه تقاضا و قیمت مواجه شده است. افزایش استفاده از خودروهای برقی، توسعه انرژی‌های تجدیدپذیر، گسترش مراکز داده و هوش‌مصنوعی و نیاز روزافزون صنایع به انتقال برق، جایگاه این فلز را در اقتصاد جهانی پررنگ‌تر کرده است.
از سوی دیگر، محدودیت عرضه، کاهش کشف ذخایر بزرگ معدنی و افت تولید برخی معادن مهم جهان، نگرانی‌هایی درباره توان پاسخگویی تولیدکنندگان به تقاضای آینده ایجاد کرده است. مساله این است که افزایش تقاضای جهانی برای مس، در شرایطی اتفاق می‌افتد که توسعه ظرفیت تولید این فلز با محدودیت‌های متعددی مواجه است.
بهره‌برداری از ذخایر جدید به سرمایه‌گذاری قابل‌توجه و زمان طولانی نیاز دارد و برخی معادن بزرگ نیز به‌دلیل کاهش ذخایر یا مشکلات عملیاتی، با افت تولید روبه‌رو شده‌اند. در کنار این عوامل، تحولات سیاسی، سیاست‌های تعرفه‌ای آمریکا و چین و محدودیت‌های تجاری نیز بر بازار جهانی مس اثر گذاشته‌اند. مجموعه این شرایط، انتظاراتی را درباره تداوم روند صعودی قیمت مس در سال‌های آینده شکل داده است.
در چنین فضایی، ایران به‌دلیل قرار گرفتن در کمربند فلززایی و برخورداری از ذخایر قابل‌توجه مس، می‌تواند از فرصت افزایش تقاضای جهانی بهره‌مند شود. بااین‌حال، ظرفیت‌های معدنی کشور هنوز به‌طورکامل به تولید و ارزش‌افزوده تبدیل نشده‌اند در حالی که برخی ارزیابی‌های کارشناسی از امکان افزایش چندبرابری تولید مس ایران حکایت دارند، مشکلات سیاستگذاری، محدودیت سرمایه‌گذاری و موانع تولید و صادرات، مسیر توسعه این صنعت را دشوار کرده‌اند.
از سوی‌دیگر، افزایش هزینه سوخت، مواد ناریه، اسید و عملیات استخراج، در کنار قیمت‌گذاری دستوری، تعرفه‌های صادراتی، تحریم‌ها و رشد هزینه حمل‌ونقل، فشار مضاعفی بر معادن مس و صنایع پایین‌دستی وارد کرده است. تداوم این شرایط می‌تواند فرصت حضور گسترده‌تر ایران در بازار جهانی مس را محدود کند؛ بازاری که انتظار می‌رود در سال‌های آینده اهمیت اقتصادی و راهبردی بیشتری پیدا کند.
عوامل افزایش قیمت جهانی مس
احمد مشکانی، نایب‌رییس هیات‌مدیره انجمن مس ایران بخش معدن بااشاره به تحولات بازار جهانی فلزات گفت که اقتصاد جهان در سال جاری دستخوش تغییرات قابل‌توجهی شده و قیمت بسیاری از کالاهای پایه یا کامودیتی‌ها افزایش یافته است. در این میان، مس رشد قیمت چشمگیرتری را تجربه کرده که این موضوع تحت‌تاثیر سه‌عامل اصلی شامل افزایش تقاضا، محدودیت عرضه و تحولات سیاسی و درگیری‌های اخیر بوده است.
وی افزود: در بخش تقاضا باید به این نکته توجه داشت که اقتصاد جهان بیش از گذشته به برق وابسته شده و مس یکی از مهم‌ترین مواد موردنیاز برای انتقال انرژی الکتریکی است. تاکنون نیز جایگزین مناسبی که بتواند از نظر ویژگی‌های فنی و اقتصادی به‌طورگسترده جای مس را بگیرد، پیدا نشده است.
این کارشناس ادامه داد: اگرچه فلزاتی مانند نقره و طلا نیز رسانایی الکتریکی بالایی دارند اما قیمت آنها به‌مراتب بیشتر از مس است و به‌همین‌دلیل نمی‌توانند در کاربردهای گسترده صنعتی جایگزین اقتصادی مناسبی برای این فلز باشند. وی تاکید کرد: افزایش وابستگی اقتصاد جهانی به برق و توسعه فناوری‌های جدید، موجب شده است تقاضا برای مس در بخش‌های مختلف صنعتی افزایش یابد و این روند می‌تواند در سال‌های آینده نیز ادامه پیدا کند.
افزایش تقاضا از خودروهای برقی تا هوش‌مصنوعی
مشکانی با اشاره به مهم‌ترین عوامل رشد مصرف مس اظهار کرد: بخش قابل‌توجهی از تقاضای جهانی این فلز به توسعه خطوط انتقال برق، تولید خودروهای برقی و گسترش انرژی‌های خورشیدی و بادی مربوط می‌شود. وی افزود: در کنار این بخش‌ها، توسعه هوش‌مصنوعی و مراکز داده، صنایع نیمه‌هادی، حوزه‌های نظامی و صنعت ساختمان نیز از دیگر عوامل موثر بر افزایش مصرف مس به شمار می‌روند.
به گفته مشکانی، گسترش این فعالیت‌ها موجب شده مس به یکی از فلزات مهم در توسعه فناوری و زیرساخت‌های اقتصادی جهان تبدیل شود. از این‌رو، بررسی آینده بازار این فلز بدون توجه به روند توسعه صنعت برق، فناوری‌های نوین و صنایع وابسته امکان‌پذیر نیست.
محدودیت عرضه در برابر رشد تقاضا
نایب‌رییس هیات‌مدیره انجمن مس ایران بااشاره به وضعیت عرضه جهانی مس گفت که در بررسی عرضه این فلز، دوموضوع اهمیت اساسی دارد؛ نخست، افزایش تولید معادن و محصولات مسی ازجمله کنسانتره و کاتد و دوم، میزان بازیافت مس که می‌تواند بخشی از نیاز بازار را تامین کند. مشکانی افزود: بااین‌حال، برخی معادن بزرگ جهان با توقف فعالیت یا کاهش تولید مواجه شده‌اند و همین موضوع نگرانی‌هایی درباره تامین مس موردنیاز بازار در سال‌های آینده ایجاد کرده است.
این کارشناس ادامه داد: کاهش کشف ذخایر بزرگ جدید، نزدیک شدن برخی معادن به پایان عمر اقتصادی و افت تولید در تعدادی از واحدهای معدنی، از مهم‌ترین عواملی هستند که می‌توانند عرضه جهانی مس را با محدودیت مواجه کنند. وی تاکید کرد: در شرایطی که تقاضا برای مس روند افزایشی دارد، محدودیت توسعه تولید می‌تواند فاصله میان عرضه و تقاضا را بیشتر کند و بر قیمت جهانی این فلز اثر بگذارد.
انتهای پیام/
