به گزارش پترو معدن؛ سازمان زمین‌شناسی آمریکا در گزارش مربوط به سال ۲۰۲۴، تولید طلای معدنی ایران را ۸.۷ تن برآورد کرده است. بر اساس همین گزارش، تولید معدن زرشوران در سال ۲۰۲۴ به یک‌هزار و ۴۳ کیلوگرم رسیده که در مقایسه با ۹۶۳ کیلوگرم سال قبل افزایش داشته است. همچنین پروژه طلای انجیرک در تفتان با ظرفیت تولید سالانه ۸۳۲ کیلوگرم در همین سال تکمیل شده است. بنابراین، برای ارزیابی عملکرد این بخش باید میان تولید واقعی، ظرفیت اسمی و برآوردهای داخلی تفکیک قائل شد.
البته آمارهای داخلی و بین‌المللی درباره تولید طلای ایران یکسان نیستند. بر اساس برآوردهای موجود از ذخایر معدنی ایران،مجموع ذخایر قطعی و احتمالی طلا در کشور حدود ۸۰۰ تن است که نزدیک به ۳۵۰ تن آن در طبقه ذخایر قطعی قرار می‌گیرد. برآورد تولید سالانه طلای معدنی کشور نیز در برخی گزارش‌های داخلی حدود ۱۲ تا ۱۴ تن اعلام شده است. این ارقام نشان می‌دهد ایران از ظرفیت مناسبی برای توسعه معدنکاری طلا برخوردار است، اما هنوز فاصله قابل‌توجهی میان ذخایر شناسایی‌شده و میزان تولید وجود دارد.
از سوی دیگر، محمدمسعود سمیعی‌نژاد رئیس هیئت عامل ایمیدرو چندی پیش از برنامه افزایش تولید سالانه شمش طلای کشور از ۱۲ به ۱۵ تن خبر داده و اعلام کرده بود که معادن طلا برای جذب سرمایه‌گذاری بخش خصوصی به مزایده گذاشته خواهند شد.
این برنامه نشان می‌دهد توسعه مشارکت بخش خصوصی و افزایش ظرفیت تولید، به یکی از محورهای سیاست‌گذاری معدنی کشور تبدیل شده است؛ با این حال، فاصله میان هدف ۱۵ تنی و هدف ۲۵ تنی برنامه هفتم همچنان نیازمند برنامه‌ای جدی برای توسعه اکتشاف و بهره‌برداری است.
بروکراسی اداری؛ مانع تبدیل ذخایر به تولید
یکی از مهم‌ترین مشکلات توسعه معادن طلا، طولانی بودن فرایندهای اداری و فاصله زمانی میان شناسایی ذخیره، صدور گواهی کشف و دریافت پروانه بهره‌برداری است. سرمایه‌گذار ممکن است پس از صرف هزینه‌های قابل‌توجه برای مطالعات زمین‌شناسی، حفاری و شناسایی ذخیره، در مرحله ورود به بهره‌برداری با الزامات و محدودیت‌هایی مواجه شود که از ابتدا برای او روشن نبوده است.
محمدرضا بهرامن، رئیس خانه معدن ایران، با اشاره به همین چالش معتقد است گاهی سرمایه‌گذار مراحل اکتشاف را به‌طور کامل انجام می‌دهد، اما هنگام ورود به مرحله بهره‌برداری با موانعی مواجه می‌شود که ادامه فعالیت را دشوار می‌کند.
یکی از این موانع، الزام به فرآوری ماده معدنی در محل استخراج است؛ در حالی که به اعتقاد بهرامن، برخی مواد معدنی از ارزش اقتصادی کافی برای انتقال برخوردارند و می‌توان فرآوری آنها را در مناطق دیگری انجام داد. از نگاه او، محل فرآوری باید بر اساس مطالعات فنی و اقتصادی و با رعایت الزامات زیست‌محیطی تعیین شود، نه با اعمال یک قاعده یکسان برای تمام محدوده‌های معدنی.
این مسئله در معادن طلا اهمیت بیشتری دارد؛ زیرا عیار ذخیره، ترکیب کانی‌شناسی، روش استحصال و هزینه‌های انتقال ماده معدنی در تعیین محل مناسب فرآوری نقش دارند. در برخی پروژه‌ها احداث واحد فرآوری در محل معدن توجیه اقتصادی دارد، اما در موارد دیگر استفاده از واحدهای مجهزتر در مناطق صنعتی می‌تواند هزینه سرمایه‌گذاری را کاهش دهد.
ذخایر کم‌عیار فرصتی که افزایش قیمت طلا ایجاد کرده است
یکی دیگر از ظرفیت‌های قابل‌توجه ایران، امکان بهره‌برداری اقتصادی از ذخایر کم‌عیار است. بهرامن با اشاره به تغییر شرایط اقتصادی استخراج طلا در سال‌های اخیر توضیح داده است که برخی ذخایر با عیار حدود ۰.۲۵ گرم در تن که در گذشته ممکن بود توجیه اقتصادی نداشته باشند، با افزایش قیمت جهانی طلا و توسعه فناوری‌های استحصال می‌توانند مورد توجه سرمایه‌گذاران قرار گیرند.
افزایش قیمت طلا از یک‌سو درآمد حاصل از فروش محصول را افزایش می‌دهد و از سوی دیگر، محدوده ذخایری را که امکان استخراج اقتصادی دارند گسترش می‌دهد. البته اقتصادی شدن این ذخایر تنها به قیمت جهانی وابسته نیست و عواملی مانند حجم ذخیره، هزینه استخراج، مصرف انرژی و آب، فناوری فرآوری و میزان بازیابی فلز نیز در آن تأثیرگذارند.
از این منظر، بازنگری در مطالعات ذخایر قدیمی و استفاده از فناوری‌های جدید می‌تواند یکی از مسیرهای افزایش تولید باشد. همچنین توسعه اکتشافات عمیق، استفاده از روش‌های ژئوفیزیکی و نوسازی تجهیزات حفاری، امکان شناسایی ذخایر جدید را افزایش می‌دهد.
انتهای پیام/
