به گزارش پترو معدن؛ در حالی که جنگ ایران همچنان بر تجارت جهانی انرژی سایه انداخته، اتفاقی ظاهراً متناقض در بازار سوخت رخ داده است. در پاکستان قیمت بنزین طی کمتر از دو هفته نزدیک به ۱۱ درصد پایین آمده، مالزی برای دومین هفته متوالی نرخ چند فرآورده نفتی را کاهش داده و فروشگاههای بزرگ فرانسه با استفاده از ذخایر راهبردی، گازوئیل ارزانتری عرضه میکنند. در لهستان کاهش مالیات به افت محسوس قیمت سوخت کمک کرده و در آمریکا نیز بنزین دوباره به زیر چهار دلار برای هر گالن رسیده است.
اما آیا این کشورها واقعاً راهی برای ارزان کردن انرژی پیدا کردهاند یا فقط بخشی از هزینه را از مصرفکننده به بودجه دولت منتقل کردهاند؟ پاسخ یکسان نیست. بررسی میزنفت نشان میدهد پشت کاهش قیمت سوخت دستکم سه سازوکار متفاوت وجود دارد: افت قیمت عمدهفروشی در بازار جهانی، مداخله مالی دولت و عرضه ذخایری که پیشتر با هزینه کمتری خریداری شدهاند. این تفاوت مهم است؛ زیرا پایین آمدن قیمت روی تابلوی جایگاه سوخت الزاماً به معنای کاهش هزینه واقعی تأمین آن نیست.
چرا جنگ ادامه دارد اما قیمتها پایین میآیند؟
در ماههای گذشته، هر بار که خطر تشدید جنگ یا اختلال در تنگه هرمز افزایش یافت، بازار جهانی نفت و فرآوردهها با موج تازهای از نگرانی روبهرو شد. اما اکنون بخشی از این فشار کاهش یافته است. آژانس بینالمللی انرژی در گزارش ۱۳ نوامبر اعلام کرد عرضه جهانی نفت در سهماهه چهارم ۲۰۲۶ احتمالاً بهطور متوسط روزانه حدود ۱.۷ میلیون بشکه بیشتر از تقاضا خواهد بود. علت اصلی، بازیابی سریعتر صادرات نفت خلیج فارس در مقایسه با تقاضای جهانی است.
افت نفت دریای شمال از اوج اوایل اکتبر تا زمان گزارشمازاد عرضه یک پیشبینی است، نه تضمین ارزانی پایدار سوخت. این تحول به معنای پایان بحران نیست. همان گزارش نشان میدهد قیمت گازوئیل در اروپا، با وجود افت ۱۱ درصدی نسبت به اوج اخیر، همچنان حدود ۷۷ درصد بالاتر از سطح پیش از جنگ قرار دارد.
بنابراین بازار با دو واقعیت همزمان روبهرو است: نفت خام نسبت به اوج بحران ارزانتر شده، اما کمبود ظرفیت پالایش، هزینه بیمه و حملونقل و محدودیت عرضه فرآوردهها همچنان قیمت سوخت را بالا نگه داشتهاند. همین شکاف توضیح میدهد چرا بعضی کشورها توانستهاند قیمت جایگاهها را کاهش دهند، در حالی که برخی دیگر هنوز با گازوئیل گران و کمبود عرضه مواجهاند.
گازوئیل ارزانتر از ذخایری که پیش از جنگ خریداری شده بود
فرانسه برخلاف پاکستان و مالزی، برای کاهش فشار قیمت گازوئیل به یکی از ابزارهای اضطراری دولت متوسل شد: ذخایر راهبردی. دولت فرانسه در اکتبر تصمیم گرفت ۱۰ میلیون بشکه گازوئیل از ذخایر راهبردی را وارد بازار کند. این ذخایر در زمانی خریداری شده بودند که قیمت سوخت پایینتر بود.
دولت سازوکاری طراحی کرد که در آن عرضهکنندگان بتوانند سوخت ذخیرهشده را با شرایطی متفاوت از قیمت روز بازار دریافت کنند و برخلاف برخی ترتیبات قبلی، ملزم به جایگزینی فوری همان مقدار سوخت نباشند. شرکت توتالانرژیز قیمت گازوئیل در جایگاههای دسترسی را به حدود ۲.۱۵ یورو در هر لیتر رسانده بود؛ در حالی که میانگین قیمت گازوئیل فرانسه در ۳۱ اکتبر حدود ۲.۳۷ یورو بود.
همزمان، فروشگاههای زنجیرهای ای. لکلرک و کوپراتیو یو تخفیف ۲۱ سنتی به ازای هر لیتر گازوئیل اعلام کردند. این ارقام مربوط به شبکههای فروش و تاریخ مشخصاند؛ قیمت ۲.۱۵ یورو میانگین کل فرانسه نیست.فرانسه با این اقدام یک مزیت کوتاهمدت ایجاد کرد: عرضه سوختی که در گذشته ارزانتر خریداری شده بود، به کاهش قیمت فروش کمک کرد.
اما این سیاست یک محدودیت روشن دارد. ذخایر راهبردی پایانپذیرند و در آینده باید دوباره تکمیل شوند؛ احتمالاً با قیمتهایی متفاوت از هزینه خرید اولیه. آژانس بینالمللی انرژی در تازهترین برنامه آزادسازی ذخایر اعلام کرده است حدود ۱۵ میلیون بشکه گازوئیل از ذخایر اضطراری کشورهای عضو تا فوریه ۲۰۲۷ وارد بازار خواهد شد که بخش عمده آن به ذخایر فرانسه و آلمان مربوط است.
انتهای پیام/













































