به گزارش پترو معدن؛ بر اساس سخنرانی تیمور رحمانی، کارشناس حوزه اقتصاد در همایش چشمانداز اقتصاد ایران ۱۴۰۵، شوکهای هزینهای اگرچه میتوانند سطح قیمتها را افزایش دهند، اما بهتنهایی توان ایجاد تورمهای بسیار بالا و ماندگار را ندارند. آنچه یک شوک محدود را به یک بحران تورمی تبدیل میکند، نحوه مدیریت سیاستگذار، وضعیت مالی دولت و سازوکار تأمین مالی کسریهاست.
اقتصادهایی مانند آمریکا، فرانسه و آلمان در دهه ۱۹۷۰ با شوکهای سنگین نفتی مواجه شدند، اما این شوکها به تورمهای خارج از کنترل منجر نشد. در میان آنها، تجربه آلمان اهمیت ویژهای دارد؛ کشوری که حتی در دوران اتحاد دو آلمان و با وجود هزینههای سنگین بازسازی بخش شرقی، توانست تورم را در محدودهای کنترلشده نگه دارد. به اعتقاد رحمانی، حافظه تاریخی آلمان از تجربه ابرتورم و پایبندی جدی سیاستگذاران این کشور به ثبات پولی، نقش مهمی در این موفقیت داشت.
بررسی کشورهای در حال توسعه نیز همین پیام را تأیید میکند. هند و مراکش با وجود مواجهه با فشارهای هزینهای جهانی، اجازه ندادند تورم به یک پدیده انفجاری و پایدار تبدیل شود. در مقابل، تجربه کشورهایی مانند ترکیه و مکزیک نشان میدهد زمانی که شوکهای بیرونی با ناترازیهای داخلی و سیاستهای پولی نامناسب همراه شوند، تورم میتواند به یک بحران مزمن تبدیل شود.
از نگاه رحمانی، برای فهم ریشه تورم در ایران باید فراتر از ارقام رسمی بودجه نگاه کرد. بودجه عمومی تنها بخشی از وضعیت مالی دولت را نشان میدهد و بخش مهمی از تعهدات در قالب ناترازیهای پنهان شکل میگیرد؛ از زیان شرکتهای دولتی و یارانههای پنهان گرفته تا تعهدات استخدامی و مشکلات نظام بانکی.
این ناترازیها زمانی به تورم تبدیل میشوند که دولت نتواند آنها را از مسیرهای پایدار و غیرتورمی تأمین مالی کند. در چنین شرایطی، فشار کسریها به شبکه بانکی و منابع پولی منتقل شده و در نهایت خود را در قالب رشد نقدینگی و افزایش سطح عمومی قیمتها نشان میدهد.
تحلیل تجربه جهانی نشان میدهد مسئله اصلی تنها وجود شوک نیست؛ بلکه نحوه مواجهه اقتصاد با شوکهاست. مهار تورم پایدار نیازمند شفافسازی وضعیت مالی دولت، اصلاح ساختار بودجه و تغییر مسیر تأمین مالی کسریها از روشهای تورمزا به سمت روشهای پایدار است.
عبدالناصر همتی در نشست با جمعی از اقتصاددانان و صاحبنظران اقتصادی کشور، ضمن کالبدشکافی وضعیت اقتصادی جاری و پیچیدگیهای ناشی از تحریمهای ظالمانه و شرایط خاص ناشی از جنگ رمضان اظهار کرد: با وجود مضاعف شدن فشارهای بینالمللی و محدودیتهای ناخواسته مالی، مدیریت بازار ارز و زنجیره تامین به گونهای پیش رفت که هیچگونه خلل یا کمبودی در واردات و عرضه کالاهای اساسی، دارو و ملزومات پزشکی کشور رخ نداده است.
وی درخصوص اقدامات بانک مرکزی برای مهار تورم، تاکید کرد: هدف پایهای بانک مرکزی، کنترل و مهار تورم و انتظارات تورمی همزمان با جلوگیری از رکود و منفی شدن رشد اقتصادی است. عالیترین مقام بانک مرکزی با تاکید بر پشتیبانی هدفمند از تولید، گفت: حمایت از بخش مولد و کارآفرینان کشور باید بدون تشدید پایه پولی و به صورت کاملاً هدایتشده انجام گیرد.
همتی در زمینه برخورد با کانونهای خلق نقدینگی، بیان کرد: ناترازی برخی از بانکها و موسسات اعتباری، یکی از عوامل تورم است و برای کنترل این موضوع، بانک مرکزی بستهای جامع از تدابیر نظارتی و انضباطی را تدوین کرده است.
گفتنی است؛ پرهیز از شوک درمانی در سطوح مختلف، گفتوگوی مستمر با مردم درباره مسائل مختلف اقتصادی، اتخاذ سیاست های جبرانی مناسب توسط دولت و بانک مرکزی، لزوم اصلاح رابطه بانک مرکزی با شبکه بانکی، کمک و حمایت از تولید داخلی، راهکارهایی برای کاهش ناترازی بانکها، جلوگیری از افزایش رشد نقدینگی، صدور اوراق کوتاه مدت ارزی، حکمرانی داده محور در مسائل اقتصادی، لزوم کنترل منظم ترازنامۀ بانکها و تاکید بر حکمرانی ریال از جمله مباحثی بود که در این نشست مورد بحث و بررسی قرار گرفت.
انتهای پیام/
