به گزارش پترو معدن؛ سازمان کشورهای صادرکننده نفت موسوم به اوپک در سال ۱۹۶۰ توسط پنج کشور بنیانگذاری شد. طبق این گزارش، سومین عضو از این پنج کشور اکنون در آستانه کاهش جدی نقش خود در تصمیمگیریهای سازمان قرار دارد.
چرا وزن عربستان بیشتر میشود
کاهش تولید و صادرات نفت در برخی از اعضای بنیانگذار، طی سالهای اخیر سهم آنها را از بازار جهانی به شدت کم کرده است. نتیجه این روند، تمرکز بیشتر قدرت تصمیمگیری در دست عربستان سعودی است؛ کشوری که هماکنون بزرگترین تولیدکننده و صادرکننده نفت در میان اعضای اوپک به شمار میرود. تصمیمات عربستان سعودی درباره سطح تولید نفت، تاثیر مستقیمی بر قیمت جهانی این کالا دارد. قیمت نفت خام یکی از عوامل اصلی تعیینکننده هزینه سوخت، حملونقل و در نهایت نرخ تورم در بسیاری از اقتصادهای دنیاست.
پیامد برای بازار جهانی
کارشناسان بازار انرژی معتقدند هر چه وزن تصمیمگیری در اوپک بیشتر به سمت یک کشور متمایل شود، هماهنگی میان اعضا برای کنترل عرضه نفت پیچیدهتر خواهد شد. این موضوع میتواند نوسانات قیمت نفت در بازارهای جهانی طی ماههای پیشرو را افزایش دهد. اوپک در طول بیش از شش دهه فعالیت، همواره نقش کلیدی در تنظیم عرضه نفت جهانی داشته است. با این حال، ظهور تولیدکنندگان جدید خارج از این سازمان و اختلافات داخلی میان اعضا، در سالهای اخیر توان این نهاد برای کنترل مستقیم قیمتها را تحت تاثیر قرار داده است.
درآمد شرکت نفت آرمکوی عربستان سعودی در سهماهه دوم بهحدود ۲/120میلیارددلار رسید در حالی که یک سال قبل حدود ۱۰۱میلیارددلار بود. خود شرکت تصریح کرده که افزایش قیمت نفت خام و فرآوردهها کاهش حجم فروش نفت و محصولات پالایشی را جبران کرده است. سود خالص تعدیلشده آرامکو نیز در سهماهه دوم حدود ۴/33میلیارددلار اعلام شد.
بهبیان دیگر جنگ تا امروز بیشتر ریسک حجم و مسیر صادرات را برای عربستان ایجاد کرده تا بحران فوری درآمد اما این سپر فقط تا زمانی کار میکند که افزایش قیمت نفت بتواند کاهش فروش، تخفیفهای بیشتر، هزینه بالاتر حمل و بیمه و انباشت نفت در مخازن را جبران کند. فشار اصلی ممکن است در آمارهای سهماهه سوم ظاهر شود زیرا بخش عمده تشدید حملات حوثیها، کاهش صادرات ینبع و اختلال در تخصیص نفت بهمشتریان آسیایی از اواخر جولای آغاز شده است. بههمین دلیل آمار مطلوب درآمد نفتی سهماهه دوم بیش از آنکه وضعیت امروز عربستان را نشان دهد تصویر دورهای است که مسیر غربی هنوز بهاندازه امروز تحت فشار نبود.
نفت ۱۰۰دلاری و ریسک گسترش جنگ
بازار نفت بهاین تغییر موازنه حساس شده است. پساز حملات تازه بهتاسیسات انرژی عربستان، نفت برنت روز سهشنبه بیش از ۲درصد افزایش یافت و بهحدود ۹۹دلار در هر بشکه رسید و وستتگزاس اینترمدیت با بیش از ۳درصد رشد تا محدوده ۴/94دلار بالا رفت. برنت در جریان معاملات حتی ۲۲/99دلار را لمس کرد یعنی بالاترین سطح از ۲۴جولای. تحلیلگران میگویند بخشی از این افزایش ناشی از کمبود واقعی در بازار فیزیکی است و بخشی دیگر حق بیمه ژئوپلیتیک ناشی از احتمال گسترش جنگ است. فشار بر عربستان در شرایطی تشدید میشود که هرمز نیز هنوز فاصله زیادی با وضعیت عادی دارد.
پیش از جنگ نزدیک بهیکپنجم عرضه روزانه نفت و الانجی جهان از این تنگه عبور میکرد. اکنون میزان عبور نفت از هرمز در برخی مقاطع بهکمتر از ۲میلیون بشکه در روز رسیده و میانگین متحرک روزانه در محدوده ۴تا۵میلیون بشکه گزارش شده است. همزمان صادرات ینبع نیز زیر فشار حوثیها قرار گرفته یعنی بازار برای نخستینبار با وضعیتی روبهرو شده که مسیر اصلی عربستان در شرق و مسیر جایگزین آن در غرب بهطور همزمان با ریسک امنیتی مواجهند.
برای ریاض خطر واقعی از همین جا آغاز میشود. خط لوله شرق-غرب قرار بود وابستگی عربستان بههرمز را کاهش دهد اما نفتی که بهینبع میرسد همچنان برای رسیدن بهمشتریان آسیایی باید یا از بابالمندب عبور کند یا راه بسیار طولانیتر سوئز، مدیترانه و دماغه امیدنیک را طی کند. بنابراین عربستان هرمز را دور زده اما هنوز جغرافیا را دور نزده است. حمله بهآرامکو در جنوب کشور، تهدید نفتکشها در دریای سرخ و خطر گسترش ناامنی در مسیر سودان و بابالمندب اکنون نشان میدهد فشار انرژی جنگ ایران و آمریکا بیش از هر زمان دیگری بهبزرگترین صادرکننده نفت جهان سرایت کرده است.
انتهای پیام/
