به گزارش پترو معدن؛ محسن پاک نژاد، وزیر نفت بر این باور است که صنعت نفت در دوره پساجنگ نهتنها منتظر ورود سرمایه خارجی نخواهد ماند بلکه آماده است تا با تکیه بر توان داخلی و درعینحال جذب سرمایه و فناوری بینالمللی نقش موتور محرک اقتصاد ایران را برعهده بگیرد.
امضای توافق میان ایران و آمریکا صرفنظر از ابعاد سیاسی آن یک پیام روشن برای اقتصاد ایران دارد: پایان یک دوره فرسایشی از محدودیتهای بینالمللی و آغاز مرحلهای که در آن مزیتهای بالقوه اقتصاد ایران میتواند باردیگر بهموتور رشد تبدیل شود.
دراینمیان هیچ بخشی بهاندازه صنعت نفت و گاز در کانون توجه قرار ندارد؛ صنعتی که طی سالهای تحریم، جنگ و محدودیتهای مالی هم ستون اصلی درآمدهای ارزی کشور بود و هم بیشترین فشارها را تحمل کرد. درشرایطیکه کارشناسان فرصت پیش آمده برای خروج صنعت نفت از رنج تحریمها را مغتنم میشمارند محسن پاکنژاد، وزیر نفت براین باور است که صنعت نفت منتظر سرمایه خارجی نخواهد ماند و مسیر خود را دنبال میکند.
محسن پاک نژاد در یادداشتی با عنوان «نفت ایران در عصر پساتوافق» از وجود صدها فرصت سرمایهگذاری آماده در حوزههای نفت، گاز، پالایش و پتروشیمی سخن گفته و صنعت نفت را «میدان راستیآزمایی توافق» دانسته اما پرسش اصلی اینجاست که آیا صنعت نفت ایران میتواند از فضای جدید برای جهش تولید و صادرات استفاده کند یا همچنان با موانع ساختاری گذشته مواجه خواهد بود؟
سرمایه حلقه مفقوده توسعه
واقعیت این است که صنعت نفت ایران طی یک دهه گذشته با کمبود شدید سرمایهگذاری روبهرو بوده است. بسیاری از میدانهای نفتی کشور وارد نیمه دوم عمر خود شدند و برای حفظ یا افزایش ضریب بازیافت نیازمند فناوریهای پیشرفته و منابع مالی قابلتوجه هستند.
برآوردهای کارشناسی نشان میدهد برای تحقق اهداف برنامههای توسعهای صنعت نفت و گاز ایران بهدههامیلیارد دلار سرمایهگذاری جدید نیاز دارد. درچنینشرایطی رفع محدودیتهای بینالمللی میتواند امکان حضور شرکتهای خارجی، تامین مالی پروژهها و دسترسی بهفناوریهای روز را فراهم کند.
سیدحمید حسینی، عضو هیاتمدیره اتحادیه صادرکنندگان فرآوردههای نفت، گاز و پتروشیمی معتقد است مهمترین دستاورد دوره پساتوافق افزایش قابلیت جذب سرمایه خواهد بود. بهگفته او، ایران از معدود کشورهای جهان است که همزمان دارای ذخایر عظیم نفت و گاز بازار داخلی بزرگ و موقعیت ژئوپلیتیکی ممتاز است اما تازمانیکه ریسکهای سیاسی و تحریمی برطرف نشود سرمایهگذاران بینالمللی تمایل چندانی بهورود نخواهند داشت.
حسینی تاکید میکند که توافق تنها نقطه آغاز است و موفقیت نهایی بهاصلاح محیط کسبوکار، ثبات مقررات و ارائه قراردادهای جذاب بستگی دارد. بهاعتقاد او، رقابت برای جذب سرمایه در منطقه بسیار جدی است و کشورهایی مانند عربستان، امارات و قطر طی سالهای اخیر میلیاردها دلار سرمایه خارجی جذب کردند.
آزمون بزرگ بازسازی و نوسازی
یکی دیگر از نکات مورد اشاره وزیر نفت عملکرد صنعت نفت در دوران جنگ و بازسازی سریع ظرفیتهای آسیبدیده است. پاکنژاد اعلام کرده که پساز پایان درگیریها حدود ۳۰میلیونمترمکعب ظرفیت گاز ازدسترفته احیا شده و بخش قابلتوجهی از ظرفیت آسیبدیده پتروشیمی نیز بهمدار تولید بازگشته است.
اینموضوع نشان میدهد که صنعت نفت ایران از نظر توان فنی و مدیریتی همچنان از ظرفیت بالایی برخوردار است. بااینحال کارشناسان معتقدند بازسازی صرف کافی نیست و دوره جدید باید بهفرصتی برای نوسازی زیرساختها تبدیل شود.
آرش نجفی، رییس کمیسیون انرژی اتاق بازرگانی ایران معتقد است صنعت نفت در سالهای تحریم توانست بقای خود را حفظ کند اما اکنون باید از فاز «تابآوری» وارد فاز «توسعه» شود. بهگفته او، بسیاری از تجهیزات مورد استفاده در میادین نفتی پالایشگاهها و شبکه انتقال نیازمند بهروزرسانی هستند و سرمایهگذاری در فناوریهای نوین باید در اولویت قرار گیرد.
نجفی میگوید اگر ایران بتواند فضای همکاری با شرکتهای بینالمللی را فراهم کند علاوهبر تامین منابع مالی، انتقال دانش فنی و فناوری نیز اتفاق خواهد افتاد؛ موضوعی که در بلندمدت اهمیت بیشتری از منابع مالی دارد.اگرچه معمولا در بحث توسعه انرژی توجهها بهصادرات نفت خام معطوف میشود اما بسیاری از کارشناسان معتقدند مزیت اصلی ایران در سالهای آینده گاز طبیعی و صنایع پاییندستی خواهد بود.
ایران دومیندارنده ذخایر گاز جهان است اما بهدلیل کمبود سرمایهگذاری، محدودیتهای فنی و رشد سریع مصرف داخلی هنوز نتوانسته جایگاه متناسبی در بازار جهانی گاز بهدست آورد. حمید حسینی معتقد است یکی از مهمترین فرصتهای دوره پساتوافق توسعه پروژههای گازی و تکمیل زنجیره ارزش است.
انتهای پیام/
