به گزارش پترو معدن؛ مس در بازار جهانی در حال تبدیل شدن به یکی از فلزات استراتژیک برای اقتصاد آینده است؛ فلزی که رشد تقاضا در صنایع برق، شبکه‌های انتقال، خودروهای برقی و فناوری‌های نوین، افق تازه‌ای برای تولیدکنندگان آن ایجاد کرده است. افزایش قیمت نیز این چشم‌انداز را برای کشورهایی که از ذخایر قابل‌توجه مس برخوردارند، جذاب‌تر کرده است. با این حال، برای ایران، مساله تنها برخورداری از ذخایر و امکان افزایش تولید نیست؛ پرسش اصلی این است که آیا زیرساخت و شرایط اقتصادی لازم برای تبدیل این مزیت معدنی به یک ظرفیت پایدار صنعتی فراهم شده است؟
به گفته فعالان در ایران، برنامه توسعه زنجیره مس با هدف افزایش ظرفیت تولید دنبال می‌شود و مجموعه‌ای از پروژه‌ها نیز برای گسترش استخراج، فرآوری، ذوب و تولید محصولات نهایی در دست اجراست. با این حال، فاصله میان ظرفیت بالقوه و عملکرد واقعی همچنان قابل‌توجه است. محدودیت سرمایه‌گذاری، دشواری تامین مالی، ضعف زیرساخت‌های حمل‌ونقل و انرژی و مهم‌تر از همه محدودیت در دسترسی به بازارهای خارجی، توسعه این زنجیره را با چالش مواجه کرده است. به این ترتیب، رونق بازار جهانی مس لزوما به معنای رونق تولید داخلی نیست؛ مگر آنکه موانع تبدیل ذخیره معدنی به تولید و سپس فروش پایدار محصول برطرف شود.
مساله فقط افزایش ظرفیت نیست
توسعه صنعت مس را نمی‌توان صرفا با افزایش ظرفیت تولید سنجید. این صنعت زنجیره‌ای به‌هم‌پیوسته از اکتشاف و استخراج تا فرآوری، ذوب و محصولات پایین‌دستی است و اختلال در هر حلقه می‌تواند ظرفیت سایر بخش‌ها را نیز بلااستفاده بگذارد. بنابراین، افزایش ظرفیت معدن یا تولید کاتد، بدون تامین خوراک، فرآوری، زیرساخت و امکان فروش، لزوما به رشد پایدار منجر نمی‌شود.
از سوی دیگر، پروژه‌های معدنی و صنعتی به سرمایه‌گذاری سنگین و افق بازگشت بلندمدت نیاز دارند. جذابیت قیمت جهانی به‌تنهایی برای ورود سرمایه کافی نیست و ثبات مقررات، دسترسی به تجهیزات و تامین مالی، استمرار تولید و امکان فروش محصول نیز اهمیت دارد. با افزایش ظرفیت، دسترسی به بازارهای صادراتی، حمل‌ونقل و سازوکارهای انتقال پول نیز اهمیت بیشتری پیدا می‌کند.
در این میان، کیفیت صادرات نیز اهمیت دارد. محدودیت‌های تجاری و عوارضی نباید به خروج محصولات با ارزش افزوده پایین‌تر منجر شود. هدف توسعه باید افزایش تولید همراه با امکان فروش محصولات با ارزش افزوده بالاتر باشد. از این منظر، آینده صنعت مس فقط به افزایش تولید وابسته نیست، بلکه به هماهنگی میان معدن، سرمایه، زیرساخت، تجارت و بازار بستگی دارد.
وحید اسلامیان، رئیس هیات‌مدیره انجمن مس ایران، با اشاره به برنامه‌های توسعه صنعت مس اظهار کرد: توسعه صنعت مس در کشور باید دنبال شود و این موضوع در برنامه هفتم توسعه نیز مورد توجه قرار گرفته است. بر اساس این برنامه، قرار است تولید کاتد مس از حدود ۳۰۰هزار تن به نزدیک ۸۰۰هزار تن افزایش پیدا کند و ظرفیت تولید کنسانتره نیز متناسب با آن افزایش یابد.
او افزود: با توجه به ظرفیت‌های موجود و در صورت توسعه ظرفیت‌های تولید، امکان افزایش تولید مس وجود دارد؛ اما با توجه به شرایط فعلی کشور، برآورد من این است که تولید کاتد بتواند به حدود ۵۰۰هزار تن برسد. اسلامیان درباره اقدامات مورد نیاز برای تحقق این هدف گفت: مساله اصلی، توسعه زیرساخت‌ها و تکمیل طرح‌های توسعه‌ای است. در این زمینه اقداماتی در حال انجام است که از جمله آنها می‌توان به راه‌اندازی ذوب سونگون، توسعه فعالیت‌های استخراجی و راه‌اندازی واحدهای فرآوری و تکمیل زنجیره تولید اشاره کرد. در کنار این موارد، شناسایی و توسعه معادن جدید نیز باید دنبال شود.
رئیس هیات‌مدیره انجمن مس ایران ادامه داد: شرکت ملی صنایع مس ایران حدود ۴۲طرح توسعه‌ای در دست اجرا دارد که این پروژه‌ها از سال‌های پیش و حتی قبل از تدوین برنامه هفتم آغاز شده‌اند و در سطوح مختلف پیشرفت قرار دارند. بنابراین توسعه صنعت مس صرفا به یک برنامه جدید محدود نمی‌شود و بخشی از پروژه‌های موردنیاز از قبل کلید خورده است.
او درباره صادرات مس نیز گفت: در سال۱۴۰۳ صادرات کاتد مس حدود ۱۰۰ هزار تن و اندکی بیشتر بوده است. مقصد این صادرات نیز کشورهای مختلفی از جمله امارات متحده عربی، ترکیه و برخی کشورهای منطقه خلیج فارس بوده‌اند. اسلامیان تاکید کرد: افزایش تولید مس بدون توسعه همزمان ظرفیت‌های استخراج، فرآوری، ذوب و زیرساخت‌های مرتبط امکان‌پذیر نیست و برای تحقق اهداف تعیین‌شده در برنامه هفتم، تکمیل طرح‌های توسعه‌ای و افزایش ظرفیت در تمام حلقه‌های زنجیره ضروری است.
انتهای پیام/
