به گزارش پترو معدن؛ در حالی که صنعت فولاد جهان همچنان یکی از بزرگ‌ترین منابع انتشار کربن در زنجیرۀ صنعتی به شمار می‌رود، حرکت‌های تازه‌ای در برخی اقتصادهای بزرگ نوظهور آغاز شده که نشان می‌دهد این صنعت در حال ورود به مرحله‌ای جدید از بازتعریف خود است؛ مرحله‌ای که در آن، کربن نه یک پسماند، بلکه یک منبع ارزشمند تلقی می‌شود. تازه‌ترین نمونه این تغییر رویکرد، همکاری شرکت جی‌اس‌دبلیو استیل (JSW Steel Limited) هند با دو شریک بین‌المللی برای توسعۀ یک پروژۀ تولید متانول سبز است؛ پروژه‌ای که می‌تواند نگاه به آینده فولاد را دگرگون کند.
این تفاهم‌نامه که در جریان نشست هند–نوردیک در اسلو به امضا رسیده، تنها یک همکاری صنعتی ساده نیست، بلکه تلاشی است برای تعریف یک الگوی جدید در مدیریت انتشار کربن در صنعت فولاد. در این طرح، دی‌اکسید کربن حاصل از فرآیند تولید فولاد در واحدهای صنعتی هند جمع‌آوری شده و با استفاده از هیدروژن سبز تولیدشده از انرژی‌های تجدیدپذیر، به متانول کم‌کربن تبدیل خواهد شد؛ سوختی که می‌تواند در صنایع مختلف به‌عنوان جایگزین سوخت‌های فسیلی مورد استفاده قرار گیرد.
ظرفیت اولیه این پروژه حدود ۳۰۰ هزار تن متانول سبز در سال برآورد شده است؛ عددی که اگرچه در مقیاس کل صنعت فولاد هند هنوز محدود به نظر می‌رسد، اما از منظر فناوری و الگوی تولید، می‌تواند نقطه آغاز یک تحول ساختاری باشد. به‌ویژه آنکه این پروژه در مجتمع فولادی رایگاد (Raigad) و با استفاده از جریان‌های دی‌اکسید کربن با خلوص بالا آغاز می‌شود؛ موضوعی که نشان‌دهنده تمرکز جدی بر کارایی فنی و اقتصادی طرح است.
نکته کلیدی در این پروژه، تغییر نگاه به کربن است. در مدل سنتی تولید فولاد، دی‌اکسید کربن محصولی ناخواسته و هزینه‌زا محسوب می‌شود که نیازمند کنترل، کاهش یا جریمه‌های زیست‌محیطی است. اما در این مدل جدید، کربن به عنوان یک ورودی قابل استفاده در زنجیره ارزش تعریف می‌شود؛ تغییری که می‌تواند اقتصاد پروژه‌های فولادی را در بلندمدت تحت تأثیر قرار دهد.
از سوی دیگر، نقش شرکت کربن آیسلند اینترنشنال (Carbon Iceland International) به عنوان یکی از بازیگران تخصصی در حوزۀ فناوری‌های جذب و تبدیل کربن، اهمیت ویژه‌ای دارد. این شرکت با تمرکز بر توسعه سوخت‌های الکترونیکی و فناوری‌های نوین کربن‌زدایی، می‌تواند حلقه اتصال میان صنعت سنگین و فناوری‌های پاک را تقویت کند؛ حلقه‌ای که تاکنون یکی از چالش‌برانگیزترین بخش‌های گذار انرژی در جهان بوده است.
در کنار آن، حضور بهاراتیا (Bharatia) به عنوان شریک صنعتی و توسعه‌ای، نشان می‌دهد این پروژه صرفاً در سطح آزمایشگاهی یا تحقیقاتی باقی نخواهد ماند، بلکه هدف آن ورود به فاز اجرایی و تجاری است. این موضوع به‌ویژه برای صنعت فولاد هند که با فشارهای فزاینده زیست‌محیطی و الزامات بین‌المللی مواجه است، اهمیت دوچندان دارد.
صنعت فولاد هند در سال‌های اخیر با چالشی دوگانه روبه‌رو بوده است؛ از یک سو نیاز به افزایش تولید برای پاسخ به تقاضای داخلی و توسعه زیرساخت‌ها، و از سوی دیگر فشارهای جهانی برای کاهش انتشار کربن و حرکت به سمت تولید پایدار. در چنین شرایطی، پروژه‌هایی از این دست می‌توانند نقش پلی میان این دو هدف متضاد ایفا کنند.
با این حال، مسیر پیش‌روی این طرح ساده نخواهد بود. هزینه‌های بالای تولید هیدروژن سبز، نیاز به زیرساخت‌های پیچیده جذب و انتقال کربن و همچنین وابستگی به سیاست‌های انرژی و زیست‌محیطی دولت، از جمله عواملی هستند که می‌توانند سرعت اجرای پروژه را تحت تأثیر قرار دهند. در نتیجه، موفقیت این طرح بیش از هر چیز به هم‌راستایی فناوری، سرمایه‌گذاری و سیاست‌گذاری وابسته است.
از منظر بازار فولاد نیز، توسعۀ چنین پروژه‌هایی می‌تواند در بلندمدت به ایجاد یک مزیت رقابتی جدید منجر شود. فولاد کم‌کربن در آینده نزدیک احتمالاً به یکی از معیارهای مهم در تجارت جهانی تبدیل خواهد شد؛ به‌ویژه در بازارهایی که مقررات سخت‌گیرانه زیست‌محیطی در حال گسترش است. در چنین شرایطی، تولیدکنندگانی که زودتر به سمت کاهش انتشار کربن حرکت کنند، شانس بیشتری برای حفظ یا افزایش سهم بازار خواهند داشت.
در نهایت، پروژه متانول سبز جی‌اس‌دبلیو را می‌توان فراتر از یک همکاری صنعتی دید؛ این پروژه نشانه‌ای از تغییر پارادایم در صنعت فولاد است. صنعتی که سال‌ها به عنوان یکی از آلاینده‌ترین بخش‌های اقتصاد جهانی شناخته می‌شد، اکنون در حال جست‌وجوی راه‌هایی است که نه تنها اثرات منفی خود را کاهش دهد، بلکه از دل همان آلایندگی، ارزش اقتصادی جدید خلق کند. اگر این مسیر با موفقیت طی شود، شاید بتوان گفت آینده فولاد دیگر فقط در کوره‌ها رقم نمی‌خورد، بلکه در فناوری‌های پاک و اقتصاد کربن نیز تعریف خواهد شد.
آمارهای منتشرشده از سوی انجمن جهانی فولاد ضدزنگ نشان می‌دهد تولید جهانی فولاد ضدزنگ در واحدهای ذوب طی سه‌ماهۀ نخست سال ۲۰۲۶ به ۱۵ میلیون و ۷۷۴ هزار تن رسید که در مقایسه با تولید ۱۵ میلیون و ۳۸۷ هزار تنی مدت مشابه سال ۲۰۲۵، رشد ۲.۵ درصدی را نشان می‌دهد.
بر اساس این گزارش، آسیا همچنان بزرگ‌ترین تولیدکنندۀ فولاد ضدزنگ جهان محسوب می‌شود و در سه‌ماهۀ نخست سال جاری میلادی ۱۳ میلیون و ۴۳۵ هزار تن فولاد زنگ‌نزن تولید کرده که نسبت به مدت مشابه سال قبل ۳.۳ درصد افزایش داشته است.
در این میان، تولید چین به عنوان بزرگ‌ترین تولیدکنندۀ جهان با رشد ۴.۳ درصدی از ۹ میلیون و ۴۳۷ هزار تن در سه‌ماهۀ نخست ۲۰۲۵ به ۹ میلیون و ۸۴۲ هزار تن در سه‌ماهه نخست ۲۰۲۶ افزایش یافت.
در مقابل، تولید فولاد ضدزنگ در اتحادیۀ اروپا با افت ۴.۶ درصدی از یک میلیون و ۵۳۹ هزار تن به یک میلیون و ۴۶۸ هزار تن کاهش یافت. همچنین تولید ایالات متحدۀ آمریکا در این دوره با رشد ۲.۳ درصدی به ۵۶۶ هزار تن رسید، در حالی که تولید سایر کشورهای عمدۀ تولیدکننده شامل برزیل، روسیه، آفریقای جنوبی، اوکراین و بریتانیا با افزایش ۶.۷ درصدی به ۳۰۵ هزار تن رسید.
انتهای پیام/
