به گزارش پترو معدن؛ مسئله تامین پایدار انرژی با ورود به فصل سرما، بار دیگر به یکی از مهم‌ترین دغدغه‌های اقتصاد ایران تبدیل شده است؛ چالشی که برخلاف تصور عمومی، ریشه آن در زمستان لزوما به کمبود ظرفیت شبکه برق بازنمی‌گردد، بلکه بیش از هر چیز از ناترازی گاز و محدودیت تامین سوخت نیروگاه‌ها ناشی می‌شود. بلکه بیش از هر چیز از ناترازی گاز، محدودیت سوخت‌رسانی به نیروگاه‌های حرارتی، فرسایش توان مالی صنعت انرژی و انباشت کمبود سرمایه‌گذاری در سال‌های گذشته تاثیر می‌پذیرد.
در چنین شرایطی، کاهش تولید نیروگاه‌ها به دلیل محدودیت سوخت، استفاده از گازوئیل و مازوت به‌عنوان سوخت جایگزین، افت راندمان واحدهای نیروگاهی، افزایش هزینه‌های تعمیر و نگهداری و تشدید آلودگی هوا، مجموعه‌ای از مخاطرات به‌هم‌پیوسته را پیش روی صنعت برق قرار می‌دهد؛ مخاطراتی که پیامدهای آن می‌تواند از محدودیت مصرف انرژی در صنایع تا اختلال در خطوط تولید و افزایش هزینه‌های اقتصادی و اجتماعی امتداد یابد.
از سوی دیگر، اگرچه افت پیک مصرف برق در فصل زمستان، فشار بر زیرساخت‌های شبکه برق را در مقایسه با تابستان کاهش می‌دهد، این مزیت به‌تنهایی تضمین‌کننده تامین پایدار برق نیست؛ زیرا تداوم تولید برق در نیروگاه‌های حرارتی به دسترسی کافی به سوخت وابسته است.
در این میان، بخش خانگی به دلیل ضرورت حفظ پایداری گازرسانی و سهم قابل‌توجه آن از مصرف گاز کشور، از اولویت‌های تامین انرژی برخوردار است و همین مسئله احتمال انتقال بخش مهمی از محدودیت‌ها به صنایع را افزایش می‌دهد. در مقابل، تداوم فعالیت صنایع، به‌ویژه صنایع پایه، برای جلوگیری از توقف تولید و حفظ جریان فعالیت اقتصادی اهمیت دارد؛ موضوعی که ضرورت بازنگری در اولویت‌های مدیریت مصرف انرژی را برجسته می‌کند.
مهدی مسائلی، دبیر سندیکای صنعت برق با تشریح چشم‌انداز تامین برق و گاز در زمستان، تاکید دارد که مشکلات احتمالی برق در زمستان را نباید صرفا به ضعف زیرساخت‌های صنعت برق نسبت داد، ریشه بخش مهمی از این چالش‌ها را در ناترازی سوخت، مشکلات مالی و نقدینگی و کمبود سرمایه‌گذاری طی ۱۰ تا ۱۵ سال گذشته می‌داند و از «گازگرفتگی برق» به‌عنوان توصیفی از محدودیت تولید برق ناشی از کمبود گاز، یاد می‌کند؛ مفهومی که نشان می‌دهد عبور از بحران انرژی، بیش از هر زمان دیگری به هماهنگی سیاست‌های گاز، برق، صنعت، محیط‌زیست و اقتصاد نیاز دارد. در ادامه گفت‌وگویی با مهدی مسائلی، دبیر سندیکای صنعت برق که به بررسی ناترازی برق در فصل سرد سال پرداخته، می‌خوانید.
با درنظرگرفتن شرایط تأمین سوخت و ظرفیت منابع انرژی، آیا احتمال اعمال محدودیت یا قطعی برق وجود دارد؟
در ابتدای امر، به اعتقاد من باید صورت‌مسئله و پرسش «آیا قطعی برق داریم؟» را اصلاح کنیم و به‌جای آن بپرسیم: «چگونه می‌توانیم شرایطی ایجاد کنیم که خاموشی نداشته باشیم؟» پیش از این، بر اساس پیش‌بینی‌های علمی، انتظار می‌رفت با ورود پدیده «ال‌نینو» سالی بسیار پربارش و مرطوب را تجربه کنیم؛ اما با نزدیک‌شدن به اواخر مهرماه مشاهده شد که بارش قابل‌توجهی رخ نداده است.
حتی در شرایط عادی و بدون در نظر گرفتن رویدادهای جنگی، کشور در سال‌های گذشته نیز روزانه با کسری ۱۵۰ میلیون مترمکعبی گاز مواجه بود که این رقم به دلیل تبعات جنگ افزایش یافته است.
در حالت عادی، نیروگاه‌های کشور برای تولید برق به روزانه ۳۴۰ میلیون مترمکعب از انواع سوخت نیاز دارند. اما با کاهش مصرف برق در فصل زمستان و خروج بخشی از نیروگاه‌ها از مدار به‌دلیل انجام تعمیرات، نیاز روزانه نیروگاه‌های کشور به سوخت کاهش می یابد با این حال همچنان شاهد ناترازی در این بخش خواهیم بود.
با توجه به تغییر الگوی مصرف انرژی در فصل زمستان و خروج برخی واحدهای نیروگاهی از مدار برای تعمیرات دوره‌ای، نیاز نیروگاه‌ها به سوخت چه تغییری می‌کند؟
در فصل زمستان، با خروج برخی واحدهای نیروگاهی از مدار برای انجام تعمیرات دوره‌ای، نیاز روزانه نیروگاه‌های کشور از 340 میلیون مترمکعب به انواع سوخت به حدود ۲۰۰ تا ۲۲۵ میلیون مترمکعب کاهش می‌یابد. با این حال، محدودیت در تأمین گاز و ضرورت حفظ پایداری شبکه برق، چالش‌هایی را در مدیریت مصرف انرژی ایجاد می‌کند.
از سوی دیگر، به‌دلیل محدودیت‌های زیرساختی و دشواری قطع گاز بخش خانگی در فصل سرما، تأمین گاز خانوارها در اولویت قرار می‌گیرد. با توجه به اینکه حدود ۳۰ درصد از گاز کشور در بخش خانگی مصرف می‌شود و سهم قابل‌توجهی از مصرف باقی‌مانده به صنایع اختصاص دارد، در صورت تشدید ناترازی گاز، احتمال اعمال محدودیت یا قطع گاز واحدهای صنعتی افزایش می‌یابد؛ مسئله‌ای که می‌تواند روند تولید و فعالیت صنایع را در زمستان تحت تاثیر قرار دهد.
در صورت محدودیت دسترسی نیروگاه‌ها به گاز طبیعی، استفاده از سوخت‌های مایع مانند گازوئیل و مازوت تا چه اندازه می‌تواند از کاهش تولید برق جلوگیری کند؟
حتی با فرض ذخیره‌سازی بخشی از سوخت‌های مایع به‌عنوان ذخیره استراتژیک در مخازن نیروگاه‌ها، تغییر سوخت نیروگاه از گاز طبیعی به گازوئیل و سپس مازوت، موجب کاهش راندمان نیروگاه و افزایش نیاز به تعمیرات می‌شود. بنابراین، حتی در صورت وجود سوخت مایع کافی، این تغییر سوخت علاوه بر افزایش شدید آلایندگی هوا، احتمال خروج ناخواسته و قطعی واحدهای نیروگاهی را بالا می‌برد. مجموعه این عوامل، در صورت عدم وقوع رویداد جنگی جدید، بروز محدودیت در تولید برق و احتمال قطعی برق در زمستان را تقویت می‌کند.
انتهای پیام/
