به گزارش پترو معدن؛ در نیمه دوم اکتبر نفت بالای ۱۰۰دلار دیگر خبر شوکه‌کننده‌ای نیست بلکه نشانه نظمی شکننده است. همزمان با صفرشدن بارگیری نفت ایران در سپتامبر، تنگه هرمز به یکی از پرهزینه‌ترین و ناامن‌ترین آبراه‌های جهان تبدیل شده و بازار با کمبود تاریخی گازوئیل و افت ذخایر روبه‌رو است. اکنون مساله فقط قیمت نفت نیست چراکه تداوم جنگ فرسایشی انرژی است که عرضه فرآورده‌ها، امنیت تامین سوخت و درآمد کشورهای صادرکننده را با ابهام مواجه کرده است.
مهم‌ترین تحول بازار نفت در سپتامبر ثبت یک صفر تاریخی بود چون برای نخستین‌بار از پس انقلاب در یک ماه کامل هیچ محموله‌ای از پایانه‌های ایران بارگیری نشد. این اتفاق در شرایطی رخ داد که صادرات نفت کشورهای حاشیه جنوبی خلیج‌فارس بیش از ۴میلیون بشکه در روز احیا شد اما قیمت‌ها همچنان بالای ۱۰۰دلار ماندند. همین تناقض کلید فهم بازار امروز بوده و آن اینکه افزایش تولید لزوما به معنای دسترسی مطمئن به نفت نیست.
تولید جهانی نفت در سپتامبر حدود ۵/۲میلیون‌بشکه در روز افزایش یافت و از ۱۰۲میلیون‌بشکه عبور کرد. تولید اوپک‌پلاس نیز رشد کرد و عربستان با رساندن تولید به حدود ۵/8تا7/۸میلیون بشکه در روز، نقشی جبرانی بر عهده گرفت. صادرات نفت خام کشورهای حاشیه خلیج‌فارس با بیش از ۷۵درصد سطح پیش از جنگ به حدود ۹/۱۳میلیون بشکه در روز رسید.
با این حال این بازگشت به معنای پایان بحران نیست. جریان نفت از تنگه هرمز به حدود ۹/۱۰میلیون بشکه در روز رسید و مسیرهای جایگزین نیز حدود ۶/5میلیون بشکه در روز انتقال دادند اما حمله به خط لوله شرق به غرب عربستان تهدید بندر ینبع و ناامنی کشتیرانی نشان می‌دهد این مسیرها هم مصون نیستند بنابراین افزایش عرضه نتوانسته نگرانی از کسری بازار در نیمه‌دوم سال را برطرف کند.
گازوئیل بحران اصلی بازار
اختلال در عبور نفت از هرمز آسیب به پالایشگاه‌های روسیه درپی حملات پهپادی اوکراین تعمیرات پاییزه پالایشگاه‌های آسیایی و افزایش تقاضای زمستانی همزمان به بازار فشار آوردند. ذخایر نفتی روی خشکی به پایین‌ترین سطح از سال۲۰۱۶ رسیده و ذخایر قابل رصد جهان بیش از ۵۰۰میلیون‌بشکه کمتر از پایان فوریه است. حتی با احیای سریع فعالیت پالایشگاه‌ها، عرضه گازوئیل در سه‌ماهه پایانی سال ممکن است پاسخگوی تقاضا نباشد و بازسازی ذخایر تا نیمه‌دوم سال آینده طول بکشد.
این وضعیت حاشیه سود پالایش گازوئیل و سوخت جت را افزایش داده اما همه بازیگران برنده نیستند. تولیدکنندگان نفت خام منطقه با خطر اختلال صادرات و هزینه‌های فزاینده حمل‌ونقل مواجهند درحالی‌که برخی پالایشگران برخوردار از خوراک ارزان‌تر از افزایش حاشیه سود بهره می‌برند.
هزینه حمل‌ونقل نیز به یکی از عوامل تعیین‌کننده قیمت تبدیل شده است. اجاره روزانه نفتکش در مسیر خلیج‌فارس به چین به حدود ۴/۱میلیون دلار رسیده و در برخی مسیرها هزینه حمل و بیمه از یک‌سوم ارزش محموله فراتر رفته است. در چنین شرایطی تولید نفت به‌تنهایی مزیت محسوب نمی‌شود چراکه رساندن آن به پالایشگاه نیز هزینه‌ای سنگین دارد.
برنت در محدوده ۱۰۳تا۱۰۶دلار و نفت آمریکا حدود ۹۳تا۹۵دلار معامله می‌شد درحالی‌که قیمت نقدی نفت دریای شمال در نیمه اکتبر به حدود ۱۳۴دلار رسید و برخی محموله‌ها تا ۱۶۰دلار معامله شدند. فاصله قیمت‌های آتی و نقدی نشان می‌دهد نفت موجود روی کاغذ الزاما به معنای نفت قابل تحویل نیست. برآورد برخی موسسات مالی حاکی از آن است که حدود ۲۴دلار از قیمت جاری نفت، صرف ریسک جنگ است.
گروه هفت در واکنش به این شرایط با آزادسازی تا ۱۰۰میلیون بشکه نفت خام و گازوئیل از ذخایر اضطراری موافقت کرد. چین نیز صادرات فرآورده‌های نفتی در اکتبر را متوقف کرد و پالایشگاه‌های آسیایی خریدهای خود را جلو انداختند.
آمریکا همزمان با بررسی راه‌هایی برای کاهش هزینه حمل نفت، تحریم‌هایی علیه ناوگان سایه اعمال کرد. تلاش واشنگتن برای توقف حملات اوکراین به پالایشگاه‌های روسیه نیز نشان می‌دهد مهار کمبود گازوئیل، به‌اندازه مدیریت قیمت نفت اهمیت یافته است.
انتهای پیام/
