به گزارش پترو معدن؛ روند شتابان توسعه فناوریهای نوین، انرژیهای تجدیدپذیر و زیرساختهای هوش مصنوعی، بازار جهانی مس را در آستانه یک چالش بیسابقه قرار داده است؛ بهگونهای که برآوردها نشان میدهد جهان طی کمتر از دو دهه آینده به استخراج حجمی از مس نیاز خواهد داشت که تقریباً معادل کل تولید این فلز در طول تاریخ بشر است.
بر اساس برآوردهای منتشرشده، مجموع مس استخراجشده در طول حدود ۱۰ هزار سال فعالیت معدنی بشر، نزدیک به ۷۰۰ میلیون تن بوده است. با این حال، برای پاسخگویی به نیازهای آینده، جهان باید تنها در ۱۸ سال آینده تقریباً همین میزان مس را تولید کند؛ رقمی که حتی افزایش تقاضای ناشی از توسعه مراکز داده هوش مصنوعی، خودروهای برقی، انرژیهای تجدیدپذیر و رشد هزینههای نظامی را نیز بهطور کامل در نظر نگرفته است. کارشناسان معتقدند چالش بازار مس تنها به رشد سریع تقاضا محدود نمیشود، بلکه افزایش عرضه نیز با موانع جدی روبهرو است. استخراج مس نسبت به گذشته دشوارتر و پرهزینهتر شده و صنعت معدن با مشکلات ساختاری متعددی دستوپنجه نرم میکند.
از جمله مهمترین این چالشها میتوان به ۱۶ برابر شدن انرژی مورد نیاز برای تولید مس نسبت به سال ۱۹۰۰، افزایش مصرف آب، عمیقتر شدن معادن، کوچکتر شدن ذخایر قابل استخراج و کاهش مستمر عیار سنگهای معدنی اشاره کرد؛ عواملی که توسعه ظرفیت تولید را پیچیدهتر و هزینهبرتر کردهاند. در چنین شرایطی، برآوردها نشان میدهد برای حفظ تعادل عرضه و تقاضای جهانی، لازم است طی ۲۴ سال آینده بهطور متوسط سالانه ۶ معدن بزرگ وارد مدار تولید شود؛ هدفی که با توجه به طولانی بودن فرآیند اکتشاف، اخذ مجوزها، تأمین مالی و توسعه معادن، تحقق آن با ابهامهای جدی مواجه است.
تحلیلگران بر این باورند که مس به یکی از حیاتیترین فلزات اقتصاد برقی آینده تبدیل شده است؛ فلزی که نقشی کلیدی در توسعه شبکههای برق، خودروهای برقی، باتریها، زیرساختهای انرژی پاک و مراکز پردازش هوش مصنوعی ایفا میکند. با این حال، اگر روند رشد عرضه نتواند همگام با افزایش تقاضا حرکت کند، بازار جهانی مس در سالهای آینده با کسری عرضه، افزایش قیمتها و تشدید رقابت برای دسترسی به منابع این فلز راهبردی مواجه خواهد شد.
تحلیلهای جدید بازار نشان میدهد که ریسکهای ژئوپلیتیک در خاورمیانه و خلیجفارس، از فاز «شوکهای موقت و گذرا» خارج شده و به عنوان یک متغیر هزینهای پایدار و ساختاری در زنجیره ارزش آلومینیوم تثبیت شدهاند؛ رویدادی که با توجه به سهم حیاتی صادرات این منطقه در تأمین نیاز جهانی، بازتعریف استراتژیهای تأمین و لجستیک را برای غولهای متالورژی دنیا به یک ضرورت تبدیل میکند.
بر اساس دادههای آماری سال ۲۰۲۵، حجم تولید جهانی آلومینیوم اولیه به حدود ۷۳.۸ میلیون تن رسیده است. در این میان، کشورهای عضو شورای همکاری خلیج فارس (GCC) با تولید سالانه حدود ۶.۱۶ میلیون تن، نقشی کلیدی در این بازار ایفا میکنند. صادرات بیش از ۸۰ درصد از آلومینیوم تولیدی این منطقه به بازارهای بینالمللی سبب شده است که هرگونه تغییر در شرایط عملیاتی تولیدکنندگان خلیج فارس، بلافاصله اثرات زنجیرهای و تعیینکنندهای بر جریان تأمین جهانی این فلز استراتژیک بر جای بگذارد.
درسهای تابآوری بازار از رویدادهای اخیر
رخدادهای ماه مارس در امارات متحده عربی و بحرین، بار دیگر میزان حساسیت زنجیره تأمین جهانی را به تصویر کشید. توقف فعالیت سهماهه پالایشگاه آلومینای «الـطویله» (تحت مالکیت مجموعه EGA امارات) و کاهش موقت یکپنجمی ظرفیت تولید شرکت آلومینیوم بحرین (Alba)، نشان داد که تنظیمگران بازار و خریداران بزرگ باید پیشبینیهای دقیقتری برای مدیریت ریسکهای عملیاتی داشته باشند.
دورنمای بازار و متغیرهای جدید هزینه
پیشبینی کارشناسان بینالمللی حاکی از احتمال کاهش ۳ تا ۳.۵ میلیون تنی تولید این صنعت تا پایان سال ۲۰۲۶ است. این محدودیت نسبی در عرضه، تقاضا برای سرمایهگذاریهای پوشش ریسک را افزایش داده و خود را در قالب رشد پرمیومها (حقپرداختها)، افزایش هزینههای حملونقل دریایی، تغییر تعرفههای بیمه محمولهها و افزایش هزینههای تأمین مالی پروژهها در مناطق مختلف جهان نشان میدهد؛ روندی که تولیدکنندگان بزرگ را به سمت بهینهسازی زنجیره لجستیک و تقویت پیمانهای منطقهای سوق خواهد داد.
انتهای پیام/
