به گزارش پترو معدن؛ گسترش پلتفرم‌های دیجیتال در حوزه‌هایی مانند حمل‌ونقل، فروش اینترنتی و سفارش غذا، اگرچه دسترسی به خدمات را تسهیل کرده، اما پرسش‌هایی درباره نحوه شکل‌گیری انحصار، محدود شدن انتخاب مصرف‌کنندگان و شرایط رقابت میان کسب‌وکارها ایجاد کرده است. در این بازارها، برخورداری از تعداد بیشتری کاربر و عرضه‌کننده می‌تواند موقعیت پلتفرم‌های بزرگ را تقویت کند و ورود رقبای جدید را دشوار سازد.
یکی از مسائل مهم در اقتصاد پلتفرم‌ها، قراردادهایی است که بر اساس آن‌ها عرضه‌کنندگان کالا یا خدمات از همکاری با پلتفرم‌های رقیب منع می‌شوند. چنین قراردادهایی ممکن است در نگاه نخست توافقی تجاری میان دو طرف به نظر برسند، اما در بازاری که تعداد عرضه‌کنندگان نقش مهمی در جذب کاربران دارد، می‌توانند آثار گسترده‌تری بر رقابت داشته باشند.
از طرف دیگر مجموع عملکرد ابزارهای تأمین مالی زنجیره تولید در شش‌ماهه نخست سال ۱۴۰۵ به ۳۰۳ همت رسید. این رقم در مقایسه با ۲۵.۴ همت در مدت مشابه سال گذشته، بیش از ۱۲ برابر شده است. این رشد عمدتاً بیانگر تقویت نقش ابزارهای مالی در زنجیره تولید و حرکت تدریجی به سمت تنوع‌بخشی به ابزارهای این شیوه تأمین مالی است.
آمار اعلام‌شده از سوی بانک مرکزی نشان می‌دهد که از مجموع ۳۰۳ همت عملکرد این ابزارها در نیمه نخست امسال، ۲۲۵.۱ همت به برات الکترونیکی زنجیره تولید اختصاص داشته است. پس از آن، اوراق گام با ۵۹.۶ همت، کارت رفاهی متصل به اوراق گام با ۱۴.۸ همت و فاکتورینگ با ۳.۵ همت قرار دارند. بر این اساس، برات الکترونیکی زنجیره تولید بیشترین سهم را در حجم عملکرد این ابزارها داشته و بخش عمده رقم اعلام‌شده را به خود اختصاص داده است.
بانک مرکزی در پاسخ به پرسشی درباره مبنای محاسبه رشد استفاده از این ابزارها اعلام کرده است که این رشد بر اساس حجم افزایش استفاده از ابزارهای تأمین مالی زنجیره تولید محاسبه شده است. بر این اساس، مبنای مقایسه اعلام‌شده، حجم عملکرد این ابزارها در دو دوره شش‌ماهه نخست سال ۱۴۰۵ و مدت مشابه سال قبل است؛ به‌طوری که رقم ۳۰۳ همت در برابر ۲۵.۴ همت قرار می‌گیرد.
تأمین مالی زنجیره‌ای با چه هدفی انجام می‌شود؟
بانک مرکزی اعلام کرده است که ابزارهای تأمین مالی زنجیره تولید به‌گونه‌ای طراحی شده‌اند که تقریباً تمام مصرف آن‌ها به‌صورت مستقیم یا غیرمستقیم در مسیر خرید مواد اولیه و تأمین نیاز بنگاه‌های تولیدی قرار گیرد.
بر اساس توضیحات این نهاد، امکان انتقال و استفاده مجدد از این ابزارها در زنجیره تأمین و توسط بازیگران مختلف، از فروشنده مواد اولیه تا خریدار نهایی، وجود دارد. همچنین، در صورتی که بنگاه اقتصادی تمایلی به انتقال این ابزارها در زنجیره نداشته باشد، امکان تنزیل آن‌ها نیز فراهم است تا بنگاه بتواند نیاز مالی خود را تأمین کند.
بانک مرکزی معتقد است استفاده از این ابزارها می‌تواند وابستگی بنگاه‌های اقتصادی به تسهیلات نقدی بانکی را کاهش دهد و فشار تقاضا برای دریافت تسهیلات از شبکه بانکی را کمتر کند. با این حال، در پاسخ ارائه‌شده، آمار تفکیکی از میزان استفاده نهایی هر ابزار برای خرید مواد اولیه، میزان گردش آن‌ها در زنجیره معاملات یا میزان تعهدات سررسیدشده و تسویه‌نشده ارائه نشده است.
بانک مرکزی اعلام کرده است گزارش عملکرد این ابزارها به‌صورت دوره‌ای از طریق درگاه اینترنتی این نهاد منتشر می‌شود. آخرین گزارش عملکرد مورد اشاره مربوط به شش‌ماهه نخست سال ۱۴۰۵ است و از طریق بخش «قوانین و مقررات / تأمین مالی زنجیره تولید / گزارش عملکرد» در دسترس عموم قرار دارد.
انتهای پیام/
